Naam:Balthasar van der Pol
Geboorteplaats:Utrecht
Geboorte-/sterfjaar:1889 - 1959
Geslacht:M


Titel proefschrift:De invloed van een geioniseerd gas op het voortschrijden van electromagnetische golven en toepassingen daarvan op het gebied der draadlooze telegraphie en bij metingen van glimlichtontladingen
Datum promotie:27-04-1920
Promotor:W. H. Julius
Faculteit:wiskunde en natuurwetenschappen
Soort doctoraat:Wis- en Natuurkunde
Soort promotie:proefschrift, privaat
Judicium:cum laude
Full text online:
Opmerkingen:Van der Pol werkte na zijn promotie als assistent van Hendrik Antoon Lorentz (1853-1928) op het Teyler Instituut in Haarlem. Van 1922 tot 1949 was Van der Pol onderzoeker bij het Natuurkundig Laboratorium van Philips in Eindhoven. Vanaf 1938 was hij bijzonder hoogleraar in de theoretische elektriciteitsleer in Delft. Zijn publicaties (meer dan honderd) waren vooral gericht op de voortplanting van radiogolven, de theorie van elektrische schakelingen en trillingen en de wiskundige problemen waarmee dit gepaard gaat. Van groot belang was zijn werk uit 1938, waarin hij de invloed van de kromming van het aardoppervlak op de voortplanting van radiogolven volledig in rekening gebracht. Ook ontwikkelde hij de Van der Pol-vergelijking voor de theorie van trillingsverschijnselen. Deze vergelijking neemt in het universitaire onderzoek en onderwijs nog steeds een belangrijke plaats in. Hij was de ontdekker van het ‘limit cycle’ fenomeen en van de witte ruis (één van de drie ‘kleuren’ ruis als audiosignaal). Ook schreef hij een boek over operatorenrekening gebaseerd op de tweezijdige Laplace-integraal, een onderwerp dat omstreeks 1950 onder elektrotechnici bijzonder geliefd was. Van der Pol was een begaafd fysicus en wiskundige met een brede belangstelling. Zo heeft hij ook een patroon voor een dekservet ontworpen, gebaseerd op de Gaussische priemgetallen. Deze priemdoek, op het eerste gezicht een vrij willekeurig patroon van kleine vierkante blokjes, werd vanaf de jaren vijftig geproduceerd door Nederlands beste textielfabrikant, de firma Van Dissel uit Eindhoven. Ook Albert Einstein ontving een exemplaar. Deze doek is sinds 2004 opnieuw in produktie genomen door Sanny de Zoete in Delft. De echtgenote van Van der Pol maakte overigens een linnen kleed voor hem waar ze de Van der Pol-vergelijking op geborduurd had; een bijzonder geschenk. Van der Pol was een van de oprichters en voorzitter van het Nederlandsch Radiogenootschap. Hij kreeg diverse wetenschappelijke eerbewijzen, waaronder eredoctoraten van de universiteiten van Warschau (1956) en Genève (1959) en in 1973 werd een planetoïde naar hem vernoemd.